Nasıl Etkili CV Hazırlanır?

Herkese Merhaba!

Her aday gibi bizim de yurt dışı başvuru sürecimiz iyi bir CV hazırlamaya çalışmakla başladı. CV, bu uzun süreçteki başlangıç adımı olarak görünse de aslında en önemli adım diyebilirim. Bunun altında yatan sebep ise; yüzlerce, belki de binlerce başvuru arasından filtreden geçip dikkatleri çekebilmek.

Farklı ülkelerden birçok aday ile yarışırken aslında ilk aşama, sizin CV’nize 2-3 dakika kadar göz gezdiren birinin dikkatini çekebilmek. Peki, yüzlerce CV’nin arasından nasıl “parlayarak” ön plana geçeceğiz? Bu yazımda kendi iş başvurusu tecrübelerimden ve teknik görüşmeci olarak da uzun yıllar boyunca deneyimlediğim CV inceleme tecrübelerinden faydalanarak bu soruya yanıt bulmaya çalışacağım.

İnsan önyargılardan oluşur

Eski şirketimde yaklaşık dört yıl boyunca teknik görüşmeci olarak birçok teknik görüşme gerçekleştirdim. Tabi, teknik görüşmeci olabilmek için ilk aşama “Teknik Görüşmeci Sertifikası”nı alabilmekti. Bunun için de insan psikolojisi ve görüşmede dikkat edilmesi gereken unsurlar üzerine yaklaşık sekiz saatlik bir eğitim alıyorsunuz. Bu eğitimin ilk konusuydu “önyargılar”.

Olumlu ya da olumsuz aslında bütün görüşmelerin önyargılar ile başladığını ve teknik görüşmelerde de mutlaka bu önyargılardan arınarak sürece başlamamız gerektiği vurgulanıyordu. Tabi bu ne kadar başarılabilir, üzerine tartışılır. Fakat, adaylar olarak bunu bir dezavantaj olarak değil de avantaj olarak kullanabilmek elimizde. Sonuçta önyargı diyince sadece olumsuz düşünceleri algılamamak lazım. Etkili bir CV ile olumlu bir izlenim yaratılabilir ve bu da görüşme esnasında büyük bir artı olarak bize geri dönüş sağlayacaktır.

Bu eğitimler süresince öğrendiğim bir diğer ilginç bilimsel araştırmaya göre de CV ile yaratılan etkinin mülakatın seyrini de doğrudan etkiliyor oluşuydu. Yani, bir diğer deyişle CV’sinden etkilenen adaylara daha az zorlayıcı soruların sorulduğu, birbirine yakın iki aday arasında karar verilirken de yine CV’nin büyük rol oynadığı bilimsel deneylere ve araştırmalara dayanarak paylaşılmıştı. Eğitim sürecinde öğrendiğim bu gerçeği aslında kendi deneyimlerimde de gözlemleme şansım oldu.

Bazı adayların deneyimlediği teknolojiler, çalıştığı projeler ya da özgeçmişte yazan herhangi bir konu ile diğer adaylardan öne çıktığı durumlar azımsanmayacak sayıdaydı. Hatta, daha çok etkilendiğimiz adayların mülakatına dahi girmeden “Vay be bizde kullanılan bu teknoloji ile çalışmış, şöyle de bir proje yapmış” Gibi düşünerek görüşmeye girdiğimiz çok olmuştur.

Kendi Ayağımıza Sıkmamak

Tabi ki etkili bir CV’ye sahip olmanın tek yolu, etkileyici bir kariyere ya da ,yeni mezun arkadaşlar için, iyi bir eğitim altyapısına sahip olmaktır. Yani, sadece CV’ye birşeyleri yazmak ile iş bitmiyor. Bu noktada özellikle CV’ye hiç deneyimlemediğimiz ekstra bilgiler yazmak, çok emek vermediğimiz teknolojileri uzman seviyesinde eklemek, çok fikir sahibi olmadığımız sadece duyduğumuz projeleri sanki çalışmışız gibi yazmak en kaba tabirle kendi ayağımıza sıkmaktır.

Belki, ilk filtrelemeyi geçip, en kısa sürede ve çok da istekli olarak teknik görüşmeye davet edilmiş olunabilir fakat CV’de yazılanların altını dolduramamak teknik görüşmeciler için olumsuz izlenimlere giden soru işaretleri oluşmasına sebep olacaktır.

Bu konuyla ilgili bizzat kendi başıma gelen bir olayı paylaşmak sanırım güzel bir pekiştirici hikaye olacaktır. Kariyerimin üçüncü yılıydı. Farklı sebeplerden ötürü iş arayışına girmiştim. O dönem, “nasıl güzel ve İngilizce bir CV hazırlayabilirim?” diye epey bir araştırma yapmış ve internet üzerinden CV hazırlanabilecek bir platform bulmuştum.

Daha önceki CV’lerimi genellikle kendim bir taslak üreterek ve pek de üzerine düşmeden hazırladığım için bu yeni platform gerçekten çok hoşuma gitmişti. Kişisel bilgilerimi ve deneyimlerimi yazarak ilerlerken, bir noktada özet bilgi içeren ve CV’nin aslında en dikkat çeken “giriş kısmı”nı oluşturan hazır cümleler olduğunu fark ettim.

Hazır cümleler içinde “Software Engineer” olarak filtrelediğimde birçok iyi kurgulanmış ve dikkat çekici cümle giriş kısmına eklenebiliyordu. Ben de bu özelliği çok beğendim ve konuya çok hakim olmasam da kulak dolgunluğum olan ve CV’imde güzel görünecek bilgileri de içeren cümleleri giriş bölümüne ekledim. Bu cümlelerden biri de “Worked on individual module development with SOLID principles in multi-tiered projects” idi. CV’yi bitirdiğimde çok afilli bir CV hazırladığımdan emin bir şekilde mutluydum. Tabi, evdeki hesap pazara uymayacaktı.

Tereciye Tere Satılmaz

Yeni oluşturduğum ve çok da beğendiğim bu CV ile birçok başvuru yaptım. Hatta o dönem biraz da yüksekten uçarak Google, Amazon, Microsoft gibi tepedeki global firmaların da birçok ilanına başvurdum. Bu sanırım, yeni CV’min bana verdiği ekstra bir özgüvendi. Kendi deneyimlerimden çok CV’de yazdığım özgeçmişime inanmaya başlamıştım. Başvurularımdan bir süre sonra, gözlerime inanamadığım bir mail aldım. Google Zurich ofisi benle görüşmek istiyordu. Tabi hemen görüşmeyi kabul ettim.

Tamamen karşılıklı muhabbet üzerine geçen bir İnsan Kaynakları görüşmesinden sonra takip eden günler için teknik görüşme tarihi ayarladık. Bu noktada, bir aşama geçmiş de ikinci aşamadaymışım gibi de düşünerek iyice umutlandım.

Teknik görüşme günü geldi çattı ve heyecanla görüşmeye başladık. Karşıdaki teknik görüşmeci epey bir yaşlı ve kendinden emin duruş sergiliyordu. Hayatımda ilk defa Google ile mülakat yapıyor olduğumdan mıdır yoksa gerçekten öyle miydi bilmem, Google’daki yazılımcı konuştukça sanki bilgelik ve deneyim de hissediliyordu. Bu da tabi ki bende büyük bir hayranlık oluşturmasına rağmen stres seviyemi yükselterek biraz da özgüvenimi sınamaya başlamıştı.

Görüşme, benim deneyimlerim üzerinden başladı. Mevcut yaptığım projelerden bahsettiğim sırada, karşı tarafın da dikkatlice beni dinlemesi ve “perfect” , “really good” gibi onay kelimeleri söylemesi beni daha da heyecanlandırmıştı.

Soru cevap kısmına geçtiğimizde ilk soru “SOLID Prensibleri’ni projede nasıl uyguluyorsun” oldu? Bir anda şok oldum. Açıkçası hiç beklemediğim yerden gelmişti. Mülakat öncesi birçok algoritma çalışması yapmama rağman bu soruyla iyi bir başlangıç yapamamıştım. Bu soruya çok tatmin edecek bir cevap veremedim. Zaten o noktada çok araştırmadığım SOLID Prensibleri benim için CV’de ekstra güzellik yaratacak bir pekiştireçti.

Sonrasında üzerinde çalıştığım Multi-tiered proje mimarimisinden bahsetmemi istedi. Tabi ben kem küm etmenin yanı sıra neredeyse yerin dibine girmiştim. İnternetten bulduğum hazır cümlelerle hazırladığım CV, belki de büyük bir fırsatı tepmeme sebep oluyordu. Tabi ki görüşmenin olumsuz sonuçlanması bu iki sorudan ibaret değildi. Diğer sorularda da bocalamıştım fakat bu kötü giden görüşme bana güzel bir ders olmuştu. Tereciye tere satamamıştım.

CV’mize aslında gerçekten deneyimimiz olmayan, süslü püslü cümleler ya da tecrübeler yazmamak üzerine olan bu anımdan sonra etkili CV hazırlamak için tavsiyelere başlayalım. Öncelikle CV’yi nerde oluşturmalıyız. Tabi ki bunun için birçok seçenek mevcut. İsterseniz Microsoft Office Word gibi bir editor kullanarak kendi bilgisayarınızda oluşturup bunu pdf olarak kaydedip başvurularınızda kullanabilirsiniz. Başvurularda word formatında CV ile başvurmanın çok profesyonel olmadığını düşünüyorum.

Kendimiz bir taslak oluşturmaktansa bu aralar popüler olan, ücretli bir online tool kullanarak da çok daha güzel bir taslak ile CV’nizi oluşturmanız mümkün. İnternette “Resume Creator/Builder” şeklinde arama yaptığınızda birçok örnek karşınıza çıkacaktır. Herhangi birini kullanarak güzel bir taslak seçebilirsiniz.

CV yazımına başladığımızda ilk iş kişisel bilgileri girmek. Kişisel bilgiler ile ilgili önemli bir nokta eğer yurtdışı başvurularında da aynı CV’yi kullanacaksanız mutlaka “+90” alan kodu ile telefon numarasını yazmak. Bunun haricinde kişisel bilgilerde belki fotoğraf koyup koymamak konusu soru işareti oluşturuyordur. Bu konuda dürüst olmak gerekirse net bir öneri vermek çok zor. Bu konunun CV inceleyen kişiler için bir kriter olmadığını düşünüyorum.

Professional Summary

Kişisel bilgilerden sonra ilk aşama güzel bir giriş cümlesi yazmak. Tabi ben burda genel olarak, yurt dışı başvurular ya da yurt içi başvurular fark etmeksizin İngilizce CV hazırlanmasından yanayım. Yurtdışı için zaten bu şekilde olması gerekirken, yurt içinde de İngilizce CV olumlu bir izlenim bırakacaktır. Burda bir diğer önerim, bir site üzerinden CV hazırlıyorsanız, orada zaten “spell check” ve “grammar check” bulunuyor. Mutlaka, yazdığınız cümlelerin İngilizce dil kurallarına uygun olduğunu kontrol edin. Eğer bir site üzerinden değil de kendiniz hazırlıyorsanız, çeşitli online “grammar check tool”ları mevcut bunları kullanarak da kurduğunuz cümleleri ve yazım hatalarını kontrol edebilirsiniz.

Profile ya da Professional Summary, CV’nin ilk kısmında yer alan ve aslında altta vereceğiniz bütün detayları özetleyeceğiniz altı-yedi cümleden oluşan bir kısa paragraftır. Genellikle de CV’ler iletişim bilgilerinden sonra bu giriş kısmı ile başlar. Bu kısım, özgüvenli bir duruş hissettirirken bir yandan da heyecan uyandırmalı. Hatta bir teknik görüşmeci olarak diyebilirim ki, güzel bir özet okuduktan sonra, adayı teknik görüşmeye çağırmak için geri kalan kısımları çoğu zaman daha hızlı geçiyorum. İlk başta okuduğum ve bana geçen “bu adayı mutlaka davet etmeliyiz”, CV’nin kalanını çok dikkatli incelemeden karar vermeye yetebiliyor çoğu zaman.

Bu noktada bir örnek olarak kendi CV’mdeki Professional Summary kısmını da bir referans olması açısından paylaşıyorum:

Successful 8 years of experience in directing development with a creative and
performance-oriented approach. Well-organized and customer-focused with proven
skills in software development, project management, and technical leadership. Forward-thinking Lead Software Engineer with a background working effectively in dynamic
environments. Fluent in Java programming languages used to develop software within Cloud Applications

Skills

CV’deki diğer kısım “skills” kısmı. Bu kısım da giriş kısmından sonra en çok dikkat çeken kısım diyebilirim. Kendi CV’lerimde farklı taslaklar kullandıkça ve işe alım yaptığım dönemde gelen başvuruları incelediğimde yetenek kısmında birçok farklı tarz gözlemleme şansı buldum. Bir İnsan Kaynakları Profesyoneli olmadığım için doğrudan bir tavsiye vermektense bir teknik görüşmeci olarak birkaç öneride bulunabilirim.

En önemli tavsiyem, ilgilenmediğiniz, üzerinde emek harcamadığınız herhangi bir konuyu ya da teknolojiyi sadece duyduğunuz ve önemli olduğunu düşündüğünüz için ya da başvurduğunuz ilan gerektirdiği için kesinlikle CV’nize yazmayın. CV’de yazan tüm yeteneklerle ilgili görüşmelerinizde sorular gelecektir. CV’de yazmanızın küçük bir artı olacağı bir teknolojiden gelen sorulara cevap verememeniz olacak bir işin olmamasına sebep olabilir.

Peki, CV’de yazdığımız her konunun uzmanı mı olmalıyız? Tabi ki hayır. Fakat ilgilendiğiniz, kendi projelerinizde ya da profesyonel olarak iş hayatında kullandığınız konuları yazmak önemli. Hiçbir fikrinizin olmadığı bir konuyu yazmak teknik görüşmede hatta iş hayatında dahi karşınıza gelebilir

Yeteneklerle ilgili bir diğer konu da yetenekleri derecelendirmek. Farklı CV taslaklarında İngilizce ya da diğer bir dil yeteneğini derecelendirir gibi; “iyi, orta, başlangıç” ya da “iki, üç, dört” yıldız gibi çeşitli gösterimler mevcut. Ben bunun özellikle yazılım konusunda uygulanamayacağına inanıyorum. Örneğin, İngilizce dil bilginizi “Upper Intermediate” ya da “Advanced” yazabilirsiniz. Hatta bu argümanınızı destekleyecek küresel anlamda kanıtlanmış birçok sınav da mevcut. Fakat iş programlama dillerine gelince bunu nicel bir ölçeğe oturtmak neredeyse imkansız.

Tabi ki sertifikalar, eğitimler çalışılan projeler hepsi mutlaka CV’ye konulmalı fakat bunlar var diye Java’ya 5 yıldız vermek bir noktada “ben oldum” demek ve kişisel görüşüm olarak yanlış izlenim bırakabileceiğini düşünüyorum.

Geçmiş senelerdeki CV’lerimde ben de Java Advanced, C++ Intermediate vs gibi derecelendirme yöntemi ile yeteneklerimi yazmıştım. Birgün Linkedin’de gezerken ana sayfama bir gönderi düştü ve gönderi çok ilgimi çekti. Teknik bir konuyu çok güzel açıklayan bir blog yazısı yazmıştı.

Sonrasında bu gönderi sahibinin profiline girdim. Takip edeceğim sırada hangi şirkette çalıştığına ve ünvanına bakmak istemiştim. Sadece “Java Champion” yazıyordu. Başta çok itici geldi. Biraz eğlenerek, “Kim bu adam yaa!” diyerek blog’una dikkatlice baktım. Bu kişi; JPA ve Hibernate ana developerlarından, Vlad Mihelcea‘ydı ve 2017 ylında Oracle tarafından Java Champion seçilmişti. Yani kendi kendisini şampiyon ilan etmemişti. Oracle tarafından şampiyon seçilmişti. Sonraki oluşturduğum CV’lerde derecelendirme yapmadan sadece bildiğim teknolojileri yazıdım. Bazen Expert / Champion ünvanları için çok çalışmak lazım:)

Work Experiences

İş deneyimleri ile ilgili önemli noktalara gelecek olursak, çalıştığımız şirketlerdeki başlangıç ve bitiş yıllarını doğru bir şekilde belirtmek en önemli unsur diyerek başlayalım. Bunun altında yatan temel sebep, teknik görüşmecinin ya da İnsan Kaynaklarının deneyim senesini hesaplarken bu veriyi kullanması. Bazı pozisyonlar için deneyim senesi de önemli olduğu için atlanılmaması gereken bir nokta diyebiliriz.

İş tecrüberinde ben uzun uzadıya paragraflar yazmaktan ziyade maddeler şeklinde ve kilit noktaları vurgulamaya çalışmanın güzel bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum. Örneğin, hangi teknolojiler kullanarak projede çalışıldığı, projede yazılım geliştirmeye ek olarak yapılan işler, özellikle vurgulanmak istenen teknik birikimler belirtilebilir. Örnek olarak benim CV’imdeki iş tecrübelerini içeren bir kısmı da paylaşayım:

Lead Software Engineer 2018-2021
Huawei Turkey R&D Center – Istanbul, Umraniye

Technical leading of more than 5 junior developers
Gathered and defined customer requirements to develop clear specifications for project plans.
PSM I certified Scrum Master in Scrum Team
Trusted, responsible and reliable expert developer acting as Certified Committer of the Project who is the only person in charge of code merge.

Discussed project progress with customers, collected feedback on different stages and directly addressed concerns.
Prepared detailed reports on updates to project specifications, progress, identifiedconflicts and team activities.

Çalışılan projeleri ayrı bir bölümde yazmak bazı CV’lerde gördüğüm güzel bir yaklaşımdı. Ben genel olarak çalıştığım projeleri birer birer yazmayı tercih etmiyorum. Özellikle proje sayısı arttıkça CV hem uzuyor hem de projelerdeki teknolojiler daha dağınık bir hal alıyor diye düşünüyorum. Fakat, bizzat CV incelemesi yaptığımda beni heycanlandıran projeler gördüğüm ve özellikle o projelerin bizim yaptığımız işe yakın olduğu için de adayla mutlaka görüşmek istediğim örnekler çokça oldu. Bu sebeple çalışılan projelerden özet niteliğinde bahsetmek de çok önemli.

Yeni mezun arkadaşlar için de okulda, stajda yaptıkları projeleri eklemelerini mutlaka tavsiye ederim. Şuan yurtdışında çalıştığım firmada bir işe alım için CV arayışındayken, yöneticimiz yeni mezun bir arkadaşın hobi olarak gerçekleştirdiği Computer Vision Projesi’ni çok beğendi ve arkadaş ile süreci başlattı. Hiç profesyonel proje deneyiminiz olmasa da kendi hobi projelerinizi, bitirme projelerinizi belirtmek bir anda diğer adaylardan öne çıkmanızı sağlayabilir.

Son kısımlarda ise alınan sertifikalar, ödüller de mutlaka bence CV’ye eklenmeli. Başvurduğunuz pozisyon ile ilgili herhangi bir sertifika ya da eğitim, poziasyon isteklerinde yazmasa da bir anda İnsan Kaynakları’nın ya da Teknik Görüşmeci’nin dikkatini çekerek sizin için büyük bir artı olabilir.

Son olarak, tüm bu bahsettiğim noktalar kişisel deneyimlerimden edindiğim izlenimlerin bir özeti aslında. İyi bir CV için ilk aşama CV’ye yazabilecek iyi bir altyapı oluşturmak.

Eğer CV’niz hazırsa ve is başvurularına da başlamışsanız, yurtdışındaki iş görüşmesi tecrübelerimi paylaştığım bu yazımı da okumanızı tavsiye ederim.

Hoşçakalın